Koolstofarme vloeibare brandstof: alle handige info

Je vertrouwde brandstof evolueert. Door hernieuwbare componenten toe te voegen, daalt de CO2-uitstoot bij verbranding stapsgewijs, waardoor je de uitstoot direct kunt verlagen. De omvang van deze vermindering hangt af van de brandstof, de samenstelling en de productie ervan. Je kunt ze gebruiken voor je verwarming én in je auto.

Deze koolstofarme vloeibare brandstoffen helpen om het streefdoel van Europa te halen om tegen 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. Op deze pagina ontdek je er meer over.

Wat zijn koolstofarme vloeibare brandstoffen?

Koolstofarme vloeibare brandstoffen zijn milieubewustere alternatieven voor fossiele brandstoffen: ze stoten bij gebruik enkel de CO2 uit die ze hebben opgenomen tijdens hun productie, zodat de netto CO2-impact op de atmosfeer aanzienlijk wordt verminderd ten opzichte van fossiele brandstoffen. Ze worden ook wel eens ‘hernieuwbare brandstoffen’ genoemd. Maar die stempel krijgen ze officieel alleen als ze voldoen aan de duurzaamheidscriteria voor het basismateriaal. Dat is vastgelegd in de Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie

Er zijn twee types koolstofarme vloeibare brandstoffen, die zich van elkaar onderscheiden door hun bestanddelen en/of hun productieproces. Beide soorten kun je gebruiken in je bestaande mazoutketel.

  • Biobrandstoffen worden gemaakt uit biomassa (plantaardige grondstoffen) of uit afval (zoals gebruikte frituurolie, veevoer of houtsnippers).

  • E-fuels of synthetische brandstoffen worden geproduceerd door waterstof te combineren met koolstofdioxide.

Soorten biobrandstoffen

Intussen zitten we aan de derde generatie biobrandstoffen – waarbij elke nieuwe generatie de afhankelijkheid van landbouwgrond verder vermindert en reststromen optimaliseert.

  • De eerste generatie biobrandstoffen wordt gemaakt van landbouwgewassen, zoals suikerriet, koolzaad, soja en maïs. De eerste lading FAME behoorde tot deze categorie, maar deze brandstof wordt intussen van niet-voedingsgewassen gemaakt.

  • Bij de tweede generatie biobrandstoffen is de grondstof biomassa – plantaardig en dierlijk afval van bijvoorbeeld gebruikte bakolie en houtsnippers. Op die manier gaat er geen land verloren dat bedoeld is voor de productie van voedingsgewassen en komt de biodiversiteit niet in het gedrang. Biomass-to-Liquid (BtL), Waste-to-Liquid (WtL), HVO (Hydrated Vegetable Oil) en de nieuwste variant van FAME behoren tot deze generatie.

  • De derde generatie biobrandstoffen gebruikt algen als grondstof, maar die kunnen voorlopig nog niet op grote schaal geproduceerd worden.

Laten we dieper ingaan op de soorten biobrandstoffen.

FAME

FAME staat voor Fatty Acid Methyl Ester en is een van de eerste koolstofarme brandstoffen. In eerste instantie werd FAME geproduceerd uit soja, palm, maïs, koolzaad en andere gewassen. Intussen wordt in Europa enkel nog FAME gemaakt van gerecycleerde oliën van plantaardige en dierlijke oorsprong – waarvoor geen extra landbouwgrond nodig is. Jouw gebruikte frietvet komt dus later misschien terecht in je verwarmingsketel.

Onder FAME valt ook nog het minder gekende RME (Rapeseed Methyl Ester) op basis van hernieuwbare koolzaadolie.

Biomass-to-Liquid

Om BtL-brandstoffen te produceren, wordt biomassa verhit tot er een gas ontstaat. Dat gas wordt via een chemisch proces (Fischer-Tropsch) omgezet in een vloeibare brandstof. Mogelijke grondstoffen zijn stro, hooi, houtpulp en algen.

Waste-to-Liquid

WtL-brandstoffen kun je vergelijken met BtL-brandstoffen, maar dan met huishoudelijk, industrieel en landbouwafval als grondstof. Zo dragen ze bij aan een circulaire economie.

HVO

HVO is de afkorting voor Hydrotreated Vegetable Oil. Deze hernieuwbare brandstof kan uit verschillende materialen geproduceerd worden: plantaardige oliën (al dan niet geschikt voor consumptie), afval en restvet van voedel-, vis- en slachthuisindustrie, en algen. HVO wordt gemaakt door die oliën en vetten te behandelen met waterstof.

Soorten e-fuels

Power-to-Liquid

E-fuels, synthetische brandstoffen en Power-to-Liquid zijn eigenlijk synoniemen van elkaar. Het productieproces zet hernieuwbare elektriciteit uit wind en zon om in een vloeibare brandstof, zonder dat er fossiele bronnen aan te pas komen. Daarvoor wordt waterstof uit elektriciteit gecombineerd met CO2 die gecapteerd is uit de lucht of uit biomassa.

Een mix van conventionele en koolstofarme brandstof

Koolstofarme brandstoffen zullen eerst nog worden gemengd met conventionele brandstoffen, zoals stookolie en diesel, om zo de fossiele varianten geleidelijk te vervangen. Zulke mengvormen zijn koolstofarm, maar niet koolstofneutraal. Om koolstofneutraal genoemd te kunnen worden, mag een brandstof namelijk geen enkele fossiele component meer bevatten.

Hoeveel minder koolstof een koolstofarme brandstof precies uitstoot, hangt af van het aandeel e-fuel of biobrandstof.

R33 en Gasolie Diesel XTL zijn twee voorbeelden van zo'n mengvorm.

  • R33 bestaat uit 67% mazout en 33% hernieuwbare brandstoffen. Concreet gaat het om 26% HVO en 7% FAME. Door die mix stoot R33 een derde minder CO2-uit dan conventionele brandstof*.

  • Gasolie Diesel XTL is een mix van diesel en HVO. Het aandeel HVO varieert momenteel van 10 tot 90%. Hoe meer HVO gebruikt wordt, hoe meer de CO2-uitstoot daalt.

Leestip: ontdek de verschillende soorten koolstofarme brandstoffen in meer detail

* Gebaseerd op de berekende vermindering van broeikasgasemissies bij een gemiddeld jaarlijks verbruik van 2.000 liter in bestaande Belgische verwarmingsinstallaties (67% stookolie, 26% HVO en 7% FAME). Bekijk en verifieer de volledige resultaten in het officiële Belgische demonstratierapport: lees de in4fuels veldteststudie.

Waarom verminderen biobrandstoffen en e-fuels de CO2-impact?

Biobrandstoffen en e-fuels mogen we ‘klimaatneutraal’ of ‘koolstofarm’ noemen, omdat ze een gesloten koolstofcyclus hebben. Deze brandstoffen maken gebruik van een koolstofcyclus waarbij hernieuwbare grondstoffen tijdens hun groei of productie CO2 opnemen. Er komt tijdens hun gebruik dus wel CO2 vrij, maar nooit meer dan tijdens de productie is opgenomen.

Bij biobrandstoffen capteerden de plantaardige grondstoffen CO2 tijdens hun volledige levenscyclus. Het is enkel die hoeveelheid koolstof die weer in de lucht komt bij verbranding. Bij de productie van e-fuels wordt dan weer actief CO2 opgenomen. Als dat gebeurt met behulp van groene stroom, dan is ook hier de uitstoot volledig in evenwicht.

Leestip: de gesloten koolstofcyclus van koolstofarme brandstoffen

De voordelen van koolstofarme brandstoffen

Koolstofarme brandstoffen vind je al een tijdje terug in de transportsector en de industrie, maar ze worden ook steeds vaker gebruikt voor verwarmingstoepassingen. De productiekost van deze brandstoffen was lange tijd hoger dan die van de klassieke varianten, maar daar komt stilaan verandering in. Zodra de hernieuwbare vloeibare brandstoffen op grote schaal beschikbaar zijn, kan ook jij zonder problemen genieten van alle voordelen:

  • Koolstofarme vloeibare brandstoffen worden geproduceerd uit hernieuwbare bronnen die, in tegenstelling tot fossiele reserves, continu kunnen worden aangevuld.

  • Er zijn verschillende productiefaciliteiten in Europa – ook in onze buurlanden – waardoor de brandstoffen een kortere keten hebben dan fossiele brandstoffen. Doordat de productiefaciliteiten zich in onze buurlanden bevinden, leggen deze brandstoffen een kortere transportroute af naar België dan veel traditionele ruwe olie. Dit draagt positief bij aan het beperken van de logistieke CO2-uitstoot.

  • Koolstofarme vloeibare brandstoffen zijn eenvoudig te vervoeren en op te slaan.

  • Ze garanderen je een belangrijke mate van autonomie.

  • Ze zijn ‘drop in’: je kunt ze zonder (of hooguit met minieme) aanpassingen gebruiken in je bestaande infrastructuur (motor, ketel, opslagtank en verdeelinstallatie). Vraag gerust even na bij de producent wat mogelijk is bij jouw machine of installatie. Als er aanpassingen nodig zijn, dan kun je die gewoon laten uitvoeren tijdens een standaard onderhoud. Dat maakt van koolstofarme vloeibare brandstoffen een haalbare oplossing voor wie klimaatbewuster wil leven, maar niet kan investeren in een nieuwe installatie of een nieuw transportmiddel.

  • Ook brandstofverdelers kunnen hun bestaande infrastructuur gewoon blijven gebruiken.

Verschillende toepassingen van koolstofarme brandstoffen

Koolstofarme vloeibare brandstoffen kunnen zowel ‘Gasolie verwarming’ als ‘Gasolie Diesel’ vervangen. Makkelijker gezegd: ze zijn een alternatief voor stookolie en voor diesel. Daardoor kun je ze voor verschillende toepassingen gebruiken.

  • Verwarming*

  • Transport (zowel professioneel als particulier)

  • Machines voor bouw en industrie

  • Stroomgeneratoren

  • Machines voor land-, tuin- en bosbouw

  • Scheep- en pleziervaart

  • (Amateur)luchtvaart en sportvliegtuigen

Ontdek meer over koolstofarme vloeibare brandstoffen voor verwarming en voor professionele offroad-toepassingen.

*In België kun je koolstofarme vloeibare brandstoffen nog niet gebruiken voor verwarming, omdat de overheid nog een wettelijk kader moet uittekenen voor onder meer de distributie en opslag. Voor andere toepassingen zijn ze wel al beschikbaar, bijvoorbeeld als brandstof in tractoren, voor stroomgeneratoren en voor industriële machines.

Europese productiefaciliteiten

Momenteel produceren we in België geen koolstofarme vloeibare brandstof, maar onze buurlanden doen het al wel. Zowel Frankrijk, Nederland als Duitsland hebben productiefaciliteiten voor biobrandstoffen en e-fuels. Tegen 2030 zouden er in heel Europa 28 productiesites moeten zijn die samen 7,6 miljoen ton koolstofarme brandstoffen per jaar maken en verdelen.

Op die manier wordt Europa minder afhankelijk van grote naties zoals de Verenigde Staten en het Midden-Oosten én leggen onze brandstoffen een kortere weg af.

Leestip: Productie biobrandstoffen en e-fuels: 28 Europese sites

Download onze toekomstgids

Wil je meer weten over energiezuinig verwarmen met een lagere CO2-impact? In onze digitale gids ‘Verwarmen met vloeibare brandstoffen: een blik op de toekomst’ lees je hoe jij je kunt voorbereiden op de energietransitie en stapsgewijs kunt evolueren naar futureproof verwarmen.

Abonneer je nu en krijg onze nieuwtjes en tips rechtstreeks in je inbox.